Profesjonalny psycholog z Gliwic. Dobra i tania pomoc psychologiczna w Gliwicach.

Angyal i wymiary struktury osobowości

W biosferze istnieją trzy główne wymiary. Określa się je jako wymiary: pionowy, progresywny i poprzeczny. Wymiar pionowy (vertical dimension) rozciąga się od zachowania zewnętrznego na powierzchni biosfery do środka – do centralnego jądra biosfery. Wydarzenia, które leżą blisko powierzchni, są konkretnymi czy behawioralnymi przejawami głębszych procesów. Na przykład akt agresji jest przejawem stanowiącej jego podłoże postawy wrogości, a tę postawę z kolei można uważać za wynikającą z położonych jeszcze głębiej i bardziej zgeneralizowanych postaw. Zachowanie zewnętrzne zmienia się łatwiej niż głębsze procesy. Celem zachowania zewnętrznego jest stworzenie takiego stanu biosfery, któremu odpowiada zaspokojenie jakiejś potrzeby w jądrze osobowości. Gratyfikacji nie można z reguły osiągnąć jednym aktem zachowania: zwykle potrzebna jest pewna sekwencja aktów. Wiele aktów, które zbliżają daną osobę coraz bardziej do ostatecznego celu, reprezentuje wymiar progresywny (progressive dimension). Punkty wzdłuż tego wymiaru określa się w kategoriach odległości od celu. Wymiar poprzeczny (transverse dimension) odzwierciedla koordynację oddzielnych aktów, umożliwiającą utworzenie większej, lepiej zintegrowanej i bardziej efektywnej jednostki zachowania. Tak więc każdy akt zachowania można opisać jako przejaw stanowiących jego podłoże procesów, jako pewną fazę w zorganizowanej sekwencji środków wiodących do celu oraz jako koordynację oddzielnych aktów.

Na przykład zdawanie egzaminu, które stanowi aktywność zewnętrzną na powierzchni biosfery, zaspokaja głębszą potrzebę wykazania swej sprawności intelektualnej. Jednocześnie jest to krok wzdłuż wymiaru progresywnego ku ostatecznemu celowi, jakim jest tu stanie się osobą w pełni wykształconą. Zdawanie egzaminu reprezentuje także koordynację wielu oddzielnych faktów, które zostały przyswojone w trakcie nauki.

Angyal zauważa, że ludzie są zdolni do tworzenia wyobrażeń o sobie samych jako organizmach, ponieważ wiele spośród ich organicznych procesów jest dostępnych świadomości. Ogólna suma tych wyobrażeń o sobie stanowi ja symboliczne (symbolic self). Jednakże Angyal ostrzega nas, że ja symboliczne nie zawsze jest rzetelną reprezentacją organizmu, że to, co dana osoba myśli o sobie samej, rzadko stanowi prawdziwy obraz rzeczywistości. Wynika stąd, że jeśli zachowaniem rządzi ja symboliczne, to znaczy jeśli ludzie zachowują się zgodnie z wyobrażeniem, jakie mają o sobie, to ich zachowanie może nie odpowiadać prawdziwym potrzebom organizmu.

„Względna izolacja ja symbolicznego w obrębie organizmu jest zapewne najbardziej czułym punktem organizacji osobowości ludzkiej” (Angyal, 1941, s. 121), ponieważ ja symboliczne może fałszować i zniekształcać rzeczywistość biosfery.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.