Profesjonalny psycholog z Gliwic. Dobra i tania pomoc psychologiczna w Gliwicach.

Credo naukowe Freuda

Poglądy Freuda dotyczące sposobu rozwijania nauki zostały przedstawione zwięźle w jednej z jego rzadkich wypowiedzi na ten temat. Pisze on: Często słyszy się twierdzenie, że nauki powinno się budować na jasnych i ściśle zdefiniowanych pojęciach podstawowych. W rzeczywistości żadna nauka, nawet najbardziej ścisła, nie zaczyna od takich definicji. Prawdziwy początek działalności naukowej polega raczej na opisywaniu zjawisk, a następnie na ich grupowaniu i klasyfikowaniu oraz ustalaniu związków między nimi. Nawet w stadium opisywania zebranego materiału nie można uniknąć stosowania pewnych abstrakcyjnych pojęć, zaczerpniętych stąd czy zowąd, lecz z pewnością nie z samych nowych obserwacji. Takie pojęcia – które później staną się pojęciami podstawowymi danej nauki – są jeszcze bardziej nieodzowne przy późniejszym opracowywaniu materiału. Początkowo muszą one koniecznie mieć pewien stopień nieokreśloności: nie może być mowy o żadnym wyraźnym określeniu ich treści. Dopóki pozostają one w tym stanie, dochodzimy do zrozumienia ich znaczenia, odwołując się wielokrotnie do materiału obserwacyjnego, z którego zdają się być wyprowadzone, lecz któremu w rzeczywistości zostały narzucone. Tak więc, ściśle mówiąc, mają [te pojęcia] charakter umowny – chociaż wszystko zależy od tego, czy zostały one wybrane nie w sposób dowolny, lecz zdeterminowany przez fakt, że pozostają one w istotnych związkach z materiałem empirycznym, związkach, które zdajemy się wyczuwać, zanim jeszcze potrafimy wyraźnieje rozpoznać i wykazać ich istnienie. Dopiero po dokładniejszym zbadaniu danego pola obserwacji jesteśmy zdolni formułować dotyczące go podstawowe pojęcia naukowe z większą precyzją i stopniowo modyfikować je tak, aby stały się użyteczne i spójne w całej szerokiej dziedzinie. Wtedy może istotnie nadszedł już czas, by zamknąć je w definicjach. Postęp wiedzy nie toleruje jednak żadnej sztywności nawet w definicjach. Fizyka dostarcza doskonałych przykładów ukazujących, w jaki sposób nawet „pojęcia podstawowe”, które zostały ustalone w formie definicji, ciągle zmieniają swą treść (Freud 1915, s. 117).

Freud świadomie przedkładał więc bardziej otwarty, nieformalny typ indukcyjnego budowania teorii, pozostającego w dostatecznie ścisłym związku z materiałem empirycznym, na którym się opiera, nad bardziej formalny, dedukcyjny typ teorii, wychodzącej ze ściśle zdefiniowanych pojęć oraz starannie sformułowanych twierdzeń i wniosków, z których wyprowadza się sprawdzalne hipotezy, po czym hipotezy te się weryfikuje. Ponadto, jak wynika z powyższego cytatu, Freud w pełni zdawał sobie sprawę z doniosłości „przygotowania umysłowego” uczonego, które umożliwia mu maksymalne wykorzystanie danych empirycznych. Te „abstrakcyjne pojęcia” mogą pochodzić z rozmaitych źródeł, w wypadku Freuda – z szerokiego oczytania w literaturze klasycznej i innej, z jego hobby, którym była archeologia, z jego obserwacji jako ojca sześciorga dzieci, z codziennych doświadczeń wszelkiego rodzaju, a najczęściej zapewne z jego trwającego przez całe życie nawyku autoanalizy.

Przejdźmy teraz do rozpatrzenia niektórych stosowanych przez Freuda specjalnych technik zbierania danych. Były one stosowane oczywiście w sytuacjach terapeutycznych, gdyż właśnie w tych sytuacjach Freud zbierał swe dane.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.