Profesjonalny psycholog z Gliwic. Dobra i tania pomoc psychologiczna w Gliwicach.

CO TO JEST OSOBOWOŚĆ? CZ. II

Choć już w codziennym zastosowaniu słowo „osobowość” ma bardzo różnorodne znaczenie, to liczba znaczeń, jakie psychologowie nadawali temu terminowi, jest jeszcze większa. Allport (1937) w swym obszernym przeglądzie literatury wyłonił prawie 50 różnych definicji, które zaliczył do kilku szerszych kategorii. Zajmiemy się tutaj tylko niektórymi z tych definicji.

Na wstępie należy wyróżnić dwa typy definicji, które Allport określa jako biospołeczne i biofizyczne. Definicje biospoleczne są dość bliskie potocznemu rozumieniu terminu „osobowość” jako „społecznej wartości bodźcowej” jednostki. W tym ujęciu osobowość jednostki określona jest przez to, jak reagują na nią inni ludzie. Można nawet powiedzieć, iż jednostka ma jedynie taką osobowość, jaka przejawia się w reakcjach innych. Allport żywo oponuje przeciwko wnioskowi, iż osobowość zawiera się jedynie w „reakcjach innej osoby”, i wskazuje, że powinno się stosować definicje biofizyczne, w których osobowość jest silnie osadzona w cechach lub własnościach jednostki. Zgodnie z tymi definicjami osobowość ma zarówno aspekt organiczny, jak i aspekt postrzegany i może być odniesiona do specyficznych własności jednostki, poddających się obiektywnemu opisowi i pomiarowi.

Inny ważny typ definicji to definicja, którą można by określić jako definicję-worek albo definicję zbiorczą. Definicja ta ujmuje osobowość poprzez wyliczenie. W tym zastosowaniu termin „osobowość” zawiera wszystko, co da się powiedzieć o człowieku, a definiujący wylicza zazwyczaj pojęcia, które traktuje jako najistotniejsze w opisie jednostki, i twierdzi, iż z nich właśnie składa się osobowość. Inne definicje kładą zasadniczy nacisk na integrującą czy organizującą funkcję osobowości. Definicje te sugerują, iż osobowość jest organizacją czy strukturą nadawaną różnym odrębnym reakcjom jednostki, lub też zakładają, że strukturalizacja jest wynikiem działania osobowości jako aktywnej siły wewnętrznej. Osobowość jest tym, co nadaje porządek i spójność wszystkim rodzajom działań podejmowanych przez człowieka. Niektórzy teoretycy podkreślają udział osobowości w przystosowaniu jednostki. Osobowość określają zróżnicowane, lecz typowe działania podejmowane przez jednostkę w celu przystosowania się.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.