Profesjonalny psycholog z Gliwic. Dobra i tania pomoc psychologiczna w Gliwicach.

Procedury terapeutyczne dla „bezradnych” dzieci

Na bezradność typu przejściowego, jaką wywołuje się u ludzi w laboratorium, znaleziono dość proste „lekarstwo”: wkrótce po poddaniu osób badanych oddziaływaniu nieuniknionych awaryjnych bodźców należy zapewnić im sukces w opanowaniu jakiegoś zadania (na przykład Klein i Seligman, 1976). Dla osób wykazujących bezradność w realnych sytuacjach życiowych mogą być potrzebne bardziej skomplikowane metody terapeutyczne.

Na przykład Dweck (1975) opracował procedury terapeutyczne dla „bezradnych” dzieci, które -jak zauważyli ich nauczyciele i opiekunowie – oczekują porażki i źle funkcjonują w szkole wtedy, gdy grozi im niepowodzenie. Stwierdzono, że dzieci te częściej niż ich „niebezradni” rówieśnicy przypisują swe intelektualne sukcesy i porażki czynnikom zewnętrznym lub brakowi zdolności (a więc w obu wypadkach przyczynom, na które nie mają wpływu), a nie temu, że nie włożyły w pracę dość wysiłku (przyczyna będąca pod ich kontrolą). Dzieci te objęto obszernym programem korekcyjnym, składającym się z wielu posiedzeń, na których dawano im zadania do rozwiązania. W jednej grupie uczono dzieci brać odpowiedzialność za swe niepowodzenia i przypisywać je niewystarczającym usiłowaniom ze swej strony. W drugiej grupie zapewniano dzieciom same sukcesy. W teście przeprowadzonym po zakończeniu programu dzieciom dawano tak trudne zadania, że niektórych z nich nie były w stanie rozwiązać. Po tym niepowodzeniu pogorszyły się wyniki tych dzieci, którym uprzednio zapewniano same sukcesy, natomiast wyniki dzieci ćwiczonych w przyj- mowaniu osobistej odpowiedzialności utrzymały się na dotychczasowym poziomie lub nawet się poprawiły.

Seligman stwierdził uderzające analogie między wyuczoną bezradnością, wywołaną w laboratorium, a zjawiskiem depresji reaktywnej, nazwanej tak dlatego, że przypuszczalnie stan ten jest wywoływany przez jakieś zdarzenia dezorganizujące emocjonalnie, takie jak utrata pracy, śmierć kochanej osoby lub niepowodzenie w pewnej wysoko cenionej działalności. Większość ludzi ulega od czasu do czasu lekkim napadom depresji, lecz u wielu stan ten bywa poważny i długotrwały, wiążąc się z niebezpieczeństwem samobójstwa. Dla osób cierpiących na depresję typowe jest spowolnienie mowy i ruchów ciała, czują się one niezdolne do działania i podejmowania decyzji: wydaje się, iż „dały za wygraną” i cierpią na to, co jeden z autorów (Beck, 1967) określił jako paraliż woli. Kiedy osobom pogrążonym w depresji polecimy wykonać jakieś zadanie, są one skłonne przekonywać nas, że ich usiłowania są beznadziejne, ponieważ nie są zdolne do odniesienia sukcesu, i zwykle określają swe osiągnięcia jako dużo gorsze, niż są w istocie. Wszystkie te symptomy przypominają wyuczoną bezradność.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.