Profesjonalny psycholog z Gliwic. Dobra i tania pomoc psychologiczna w Gliwicach.

Reakcje niemowląt na bodźce wzrokowe

Zdolność różnicowania barw na drodze reakcji warunkowych pojawia się u dzieci dopiero pod koniec 3 i na początku 4 mies.ż. N. J. Ka- s a t k i n usiłował eksperymentalnie wytworzyć u dzieci już w pierwszym mies.ż. warunkowe reakcje pokarmowe na bodźce wzrokowe– podawanie dzieciom pokarmu poprzedzane było oświetleniem całego pomieszczenia, w którym dzieci przebywały, żółtym lub czerwonym światłem. Około 60 dnia życia u wszystkich badanych dzieci wytworzył się warunkowy odruch pokarmowy, a mianowicie na ‚samo zapalenie światła (jakiegokolwiek koloru) dzieci zaczynały wykonywać ruchy ssania. Rozpoczęto wówczas wytwarzanie różnicowania. W tym celu zapalono zielone światło, ale bez podawania pokarmu, podawano go natomiast nadal po zapaleniu światła żółtego: Na początku 4 mies.ż. u badanych dzieci wytworzyło się różnicowanie: reagowały one ruchami ssania tylko na światło żółte (Kasatkin, 1951).

Inni autorzy podają, iż 4-miesięczne niemowlę może odróżnicować barwę czerwoną od innych, natomiast dopiero 12-miesięczne potrafi różnicować 4 zasadnicze barwy (Lublinską, 1959).

Jest sprawą niezmiernie interesującą, iż dziecko, które potrafi już różnicować poszczególne barwy drogą odruchów warunkowych, nie umie jeszcze w swoim działaniu kierować się barwą jako cechą wyglądu przedmiotów, nie’potrafi więc np. odszukać przedmiotu schowanego na jego oczach w jednym z dwóch pudełek o takim samym kształcie, lecz różnej barwie. Umiejętność taką zdobywa dziecko dopiero w 2 roku życia. Omawiając zmiany w aktywności dziecka pod wpływem barw Z. B a b – s k a2G stwierdza:

– w I kwartale życia bodźce barwne wywołują jedynie aktywność dziecka:

– pod koniec I kwartału zaczynają ją również hamować:

– od II, III kwartału zaczynają ją też ukierunkowywać.

Reakcje niemowląt na bodźce wzrokowe – kontynuacja

Jeśli idzie o ujmowanie kształtów, autorka podkreśla, iż reakcje na bodźce wzrokowe w pierwszych dwóch miesiącach życia zdają się być niezależne od jakości kształtu. Dopiero konwergencja gałek ocznych, ustalająca się ok. 8 tygodnia życia (jakkolwiek w określonych warunkach zachodzi ona już w pierwszych dniach po urodzeniu), umożliwia odbieranie bardziej wyraźnego obrazu na siatkówce.

W wyniku badań eksperymentalnych zebrano dość obszerny materiał dotyczący reakcji niemowląt na kształty o różnym stopniu złożoności. Stosowano często w badaniach laboratoryjnych takie pary bodźców, jak: figury geometryczne, konfiguracje punktów i kresek, kontury tarczy itp. Kilka par takich kształtów, użytych w badaniach dzieci 10- i 13-tygodnio- wych, reprodukujemy na rysunku 2517.

Interpretacja wyników badań tego rodzaju jest trudna. Nasuwa się bowiem pytanie, czy i jak dalece preferencja w śledzeniu wzrokiem figury o takim lub innym kształcie świadczy o odróżnicowywaniu tych kształtów przez dziecko. Kontrowersyjne jest również samo pojęcie złożoności bodźca. Można mu-nadawać albo znaczenie wyłącznie sensoryczne – bodziec bardziej złożony to taki, który dostarcza więcej informacji zmysłom podczas stymulacji, albo też pojmować go w sensie poznawczym. Owo głębsze, sygnalizacyjne znaczenie bodźców wyjaśnia nam, dlaczego niemowlę tak wcześnie, bo już pod koniec I kwartału, reaguje żywo na widok twarzy ludzkiej. Dzieci 3-miesięczne rozróżniają twarz matki w masce i bez maski. Niemowlęta 4-miesięczne potrafią odróżnić twarze osób bliskich od obcych. Podczas gdy poprzednio reagowały pozytywnie na każdą twarz ludzką, to teraz zdarzają się często reakcje negatywne na widok twarzy nieznanych. Dziecko 7-miesięczne rozróżnia już wyraz mimiczny gniewu i przyjaznego nastawienia na tej samej twarzy .

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.