Profesjonalny psycholog z Gliwic. Dobra i tania pomoc psychologiczna w Gliwicach.

ROZWOJ MOTORYCZNY W WIEKU PRZEDSZKOLNYM

Rozwój ruchowy dziecka w wieku przedszkolnym jest mniej gwałtowny i szybki niż w poprzednich okresach i cechuje go względna harmonijność. Dziecko stopniowo doskonali zarówno swe ruchy postawno-lokomocyjne, jak też ruchy warunkujące sprawne wykonywanie czynności na przedmiotach.

Do podstawowych sprawności ruch.owych wywodzących-się z ruchów swobodnych i postawno-lokomocyjnych należą takie czynności motoryczne, jak: chód, bieg, skoki, wspinanie się i inne formy przystosowania się do warunków terenu, wyrażające się w pokonywaniu różnych przeszkód: rowów, wzniesień itp. W tabeli 22 ukazano wyniki dzieci w zakresie niektórych z tych sprawności. Są to rezultaty badań przeprowadzonych w Instytucie Naukowym Kultury Fizycznej w Warszawie przez H. Gniewkowską, S. Moliere i M. Demela w latach 1957 – 1961 w różnych środowiskach: w dużych miastach, w miasteczkach i na wsiachs.

Jak wynika z tabeli 22, wraz z wiekiem następuje wzrost wszystkich badanych sprawności, przy czym największy przyrost zaobserwowano między 4 a 5 r.ż. Wyniki chłopców są lepsze, szczególnie w próbie rzutu piłeczką tenisową, prawdopodobnie wskutek tego,- że podejmują oni od najmłodszych lat zabawy piłką w formie współzawodnictwa – takie ćwiczenia usprawniają,ich rzuty.

Filmowanie biegu dzieci pozwoliło na określenie różnic jakościowych, jakie dokonują się wraz z wiekiem w obrębie tej podstawowej czynności lokomocyjnej. Otóż, mimo iż pierwotne formy biegu, tzn. faza „lotu”- odrywanie obu stóp od podłoża przy chodzeniu – pojawiają się już w okresie poniemowlęcym, właściwa czynność biegania doskonali się dopiero w wieku przedszkolnym, gdyż jej podstawą jest dobrze opanowany i zautomatyzowany nawyk chodzenia. W tym okresie wzrasta wydatnie długość kroku przy bieganiu (od 38 cm u trzylatków do 80 cm u sześciolatków) oraz rozwija się technika biegu. We wczesnej fazie wieku przedszkolnego ruchy rąk i nóg są słabo skoordynowane, dziecko biegnie na całych stopach, tułów ma wyprostowany, krok krótki. Dzieci 6-Ietnie biegną nie tylko szybciej, lecz także bardziej harmonijnie i estetycznie dzięki znacznie lepszej koordynacji pracy kończyn górnych i dolnych, pochyleniu tułowia do przodu i unoszeniu wysoko kolan.

Skoki są również trudnym zadaniem dla trzylatków. Poszczególne fazy skoku: rozbieg, odbicie, lot i lądowanie są słabo zaznaczone. Skok przypomina raczej wydłużony krok niż przekroczenie określonej przeszkody. U dzieci 6-letnich rozbieg przy skoku jest bardziej dynamiczny, odbicie dość zdecydowane, a faz.a lotu występuje w postaci krzywej wzniesionej wyżej lub niżej w górę.

Przejawem rozwoju ruchów postawnych jest wzrastająca umiejętność utrzymywania ciała w równowadze statycznej lub dynamicznej. Wskaźnikiem równowagi statycznej jest np. stanie na jednej nodze – na całej stopie lub palcach, na wąskiej lub podwyższonej podstawie itp. Wskaźnikiem równowagi dynamicznej są rozmaite ćwiczenia na równoważni, podczas obrotu i skoków.

H. Gniewkowska, S. Moliere i M. Demel4 badali utrzymywanie równowagi dynamicznej przez dzieci w wieku przedszkolnym na specjalnym przyrządzie, złożonym z belki długości 3 m i podpórek o różnej wysokości, co pozwoliło na stopniowanie trudności prób. Dzieci przechodziły najpierw po belce ułożonej na podłożu, potem po belce ułożonej na podpórce niższej (15 cm) i w końcu wyższej (25 cm). Najmłodsze dzieci nie potrafiły wykonać tego zadania nawet w najłatwiejszej wersji: stawiały jedną nogą na belce a drugą na podłodze albo też podpierały się drugą nogą czy też stawiały skośnie stopy na belce. Dzieci 4-letnie przechodziły bez trudu po belce umieszczonej na podłożu, lecz tylko 5 -10% dzieci utrzymywało równowagę, gdy belka była położona na podpórce. Wysokość nie była już czynnikiem hamującym dla dzieci w 6 i 7 r.ż.: około 50% dzieci w wieku 5:6, a 76 – 81% dzieci w wieku 6:6 przechodziło płynnie po równoważni wzniesionej na podpórce. Sprawne wykonanie zadania zależy rn.in. od odwagi i wytrzymałości nerwowej dziecka.

W okresie przedszkolnym następuje dalszy rozwój i doskonalenie się ruchów narzędziowych (prdksji), co wydatnie wpływa na wzrost | samodzielności i zaradności dziecka. Jak wynika z badań A. Dzier- / żan ki- Wyszyńskiej (1955, 1972), dzieci 3-4-letnie ubierają się i i rozbierają przy pewnej pomocy dorosłego, przy czym wcześniej i spraw- niej czynią to dziewczynki niż chłopcy. Większość dzieci 5-letnich potrafi samodzielnie nakładać różne części odzienia, ma jednak trudności z takimi czynnościami, jak zawiązanie fartuszka lub sznurowadeł u bucików, czy też zapinanie guzików u płaszcza. Ruchy te stają się dopiero w pełni zautomatyzowane i sprawne u dzieci 6 – 7-letnich, o ile oczywiście dorośli umożliwiają ich ćwiczenie, nie wyręczając dziecka przy każdej okazji.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.