Profesjonalny psycholog z Gliwic. Dobra i tania pomoc psychologiczna w Gliwicach.

Seria badań przeprowadzona przez Ayllon i Azrin

Ważnym przykładem zastosowania technik warunkowania sprawczego w szpitalu psychiatrycznym jest seria badań, jakie przeprowadzili Ayllon i Azrin (1965, 1968). Badacze ci pracowali z grupą chronicznych psychotyków, którzy zostali uznani za niepodatnych na konwencjonalne metody terapii, a ich zwolnienie ze szpitala – za bardzo mało prawdopodobne. Zastosowali oni z powodzeniem „gospodarkę żetonową” (token economy), która umożliwiła skuteczne modyfikowanie zachowania pacjentów w pożądany społecznie sposób. Procedura ta polegała na określeniu jakiejś formy reakcji, takiej jak spożycie posiłku w sposób zadowalający lub wykonanie wyznaczonej pracy, a następnie na skojarzeniu pożądanej reakcji z czynnikiem wzmacniającym. Termin „gospodarka żetonowa” nawiązuje do faktu, że jako warunkowe czynniki wzmacniające stosuje się żetony, które służą za pomost pozwalający wypełnić odstęp w czasie między momentem emitowania pożądanej reakcji a chwilą podania wzmocnienia bezwarunkowego (papierosy, kosmetyki, odzież, pójście do kina, kontakty towarzyskie, możność odizolowania się od innych itd.). Ayllon i Azrin wykazali, że gdy reakcje określonego typu, na przykład wykonanie wyznaczonej pracy, kojarzono ze wzmocnieniem warunkowym (zapłatą w postaci żetonów), to możliwe było utrzymanie wysokiej częstości występowania tej reakcji: natomiast po zaprzestaniu wzmacniania częstość ta od razu spadała, aczkolwiek można ją było podnieść do osiągniętego poprzednio poziomu przywracając związek reakcji ze wzmocnieniem. Autorzy piszą o tym w następujących słowach:

Wyniki sześciu eksperymentów wykazują, że procedura wzmacniania skutecznie utrzymywała pożądany poziom wykonania. W każdym eksperymencie poziom wykonania spadał niemal do zera, gdy przestawano podtrzymywać ustanowiony uprzednio związek między reakcją a wzmocnieniem. Z drugiej strony ponowne wprowadzenie procedury wzmacniania skutecznie utrzymywało poziom wykonania zarówno na oddziale eksperymentalnym, jak i poza nim (1968, s. 268).

„Gospodarkę żetonową” stosowano także szeroko w warunkach klasy szkolnej w odniesieniu do takich populacji, jak dzieci normalne, młodociani przestępcy i dzieci poważnie opóźnione w rozwoju umysłowym. Żetony można przyznawać za zachowania pożądane w klasie, takie jak siedzenie na swym miejscu, uważanie i wykonywanie zadań. Później żetony te można wymieniać na słodycze, kino, możność swobodnej zabawy przez określony czas oraz na wszelkie czynniki wzmacniające, jakie dane dziecko właśnie sobie ceni (Kazdin i Bootzin, 1972). Wyniki tych i wielu innych badań świadczą niewątpliwie o tym, że przez systematyczne i umiejętne posługiwanie się wzmocnieniem można wywołać radykalne i bardzo korzystne zmiany zachowania nawet u osób z bardzo poważnymi zaburzeniami. Ponadto zmiany te mają charakter wysoce regulowany i są ściśle zgodne z oczekiwaniami, jakie możemy sformułować na podstawie zasad warunkowania sprawczego.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.