Profesjonalny psycholog z Gliwic. Dobra i tania pomoc psychologiczna w Gliwicach.

Uczenie się reguł nadrzędnych – dalszy opis

Trzeba zaznaczyć, że rozwiązywanie problemu jest procesem myślowym, prowadzącym początkowo do uporania się z jakąś nową sytuacją. Z chwilą, gdy zostanie to osiągnięte, proces rozwiązywania problemów jest technicznie zakończony. Zastosowanie powstałej przy tej okazji reguły nadrzędnej do rozwiązania innych problemów należących do tej samej klasy ogólnej, nie mieści się już w ramach przyjętej przez nas definicji rozwiązywania problemów. Mówi się wtedy raczej o generalizacji lub o transferze pozytywnym.

Jak pamiętamy z wcześniejszych rozważań o uczeniu się reguł metodą odkryć, nauczycielowi chodzi o to, by uczeń samodzielnie powiązał ze sobą odpowiednie pojęcia. Rola nauczyciela polega na udzielaniu wskazówek werbalnych, na zachęcaniu, stawianiu pytań naprowadzających i na dostarczaniu konkretnych materiałów, po to by uczeń „odkrył” istotne związki między odpowiednimi pojęciami. W zasadzie tak samo postępuje się przy nauce reguł nadrzędnych poprzez rozwiązywanie problemów, a więc metodą odkryć. Nauczyciel dba przede wszystkim o to, by uczeń przyswoił sobie ze zrozumieniem reguły wstępne, a następnie udziela mu wszelkich informacji niezbędnych do rozwiązania problemu, nie podając jednak gotowego wyniku. W intencji nauczyciela leży to, by uczeń samodzielnie odkrył ważny związek pomiędzy odpowiednimi regułami i aby dzięki temu rozwiązał problem przyswajając sobie zarazem regułę nadrzędną. Przykład pozwoli dokładniej zrozumieć, co mam na myśli.

Przykład uczenia się reguł nadrzędnych poprzez dokonywanie odkryć Przypuśćmy, że wykładasz fizykę w szkole wyższej i chcesz, by twoi studenci opanowali regułę nadrzędną mówiącą, że w idealnej próżni wszystkie przedmioty spadają z jednakowym przyspieszeniem. Załóżmy też, że zależy Ci na tym, by studenci tę regułę odkryli, a zatem zorganizujesz proces dydaktyczny w taki sposób, by musieli oni rozwiązać pewną sytuację problemową. Jeśli to możliwe, najlepiej byłoby przeprowadzić zajęcia w pracowni, choć nie jest to konieczne. Niezbędne jest natomiast, by Twoi uczniowie znali już, rozumieli i potrafili sobie przypomnieć te reguły proste i leżące u ich podstaw pojęcia, których połączenie doprowadzi ich do sformułowania reguł nadrzędnych. Odkrywanie jest bowiem w swej istocie procesem analityczno-syntetycznym. Następnie, musisz zaaranżować pewną sytuację problemową, np. taką jak niżej opisana.

Załóżmy, że stawiasz sobie taki oto cel dydaktyczny: Uczeń potrafi podać regułę nadrzędną, opisującą związek pomiędzy masą przedmiotów a ich przyspieszeniem podczas swobodnego spadania w idealnej próżni. Załóżmy też, że Twoi uczniowie otrzymują następujące materiały i instrukcje postępowania :

Można oczekiwać, że w toku powyższych czynności każdy uczeń wykryje istotny związek pomiędzy mniej złożonymi regułami, takimi jak: „Próżnia to przestrzeń, z której usunięto wszystko z powietrzem włącznie” (zwróć uwagę, że jest to zarazem pojęcie abstrakcyjne), „Powietrze stawia opór”, „Siła ciążenia działa na wszystkie przedmioty”, „Ciężar przedmiotu równa się sile jego przyciągania”. Te odkrycia doprowadzą w rezultacie do wyuczenia, się ze zrozumieniem reguły nadrzędnej: „W idealnej próżni wszystkie przedmioty spadają z jednakowym przyspieszeniem”. I właśnie dlatego, że reguła ta przyswojona zostaje ze zrozumieniem, można oczekiwać jej zgeneralizowania (transferu pozytywnego) na szeroką klasę sytuacji problemowych, do których ma ona zastosowanie.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.