Profesjonalny psycholog z Gliwic. Dobra i tania pomoc psychologiczna w Gliwicach.

Wątki myślenia Diltheya i Twardowskiego

Przeprowadziliśmy w ten sposób paralelę wątków myślenia Diltheya i Twardowskiego odnoszących się do problemu ustosunkowania nauk humanistycznych i psychologii. W celu utworzenia płaszczyzny porównania wytwory psychofizyczne w sensie Twardowskiego porównaliśmy z duchem uprzedmiotowionym w sensie Diltheya. Następnie Twardowskiego próbę odpsychologizowania własnej koncepcji znaczenia zestawiliśmy z diltheyowśkim dążeniem do zbudowania obiektywnie ważnych nauk humanistycznych, w których fundująca rola psychologii z jej metodą in- trospekcji zostaje zastąpiona postępowaniem „herme- neutycznym”, metodą przedmiotową wychodzącą od ducha uprzedmiotowionego. Następnie zestawiliśmy ocenę wartości, jaką dla obu autorów posiada przedmiotowa metoda badania wytworów ducha. Przytoczenie tych wątków paralelnych służyć ma także uświadomieniu ograniczeń próby oparcia nauk humanistycznych na psychologii. W początkowym ujęciu Diltheya stanowi ona fundamentalną naukę humanistyczną: pojęcia tych nauk stanowią dane drugiego rzędu w stosunku do danych psychologii. Dla Twardowskiego natomiast walor psychologii wobec nauk humanistycznych ogranicza się do jej charakteru pomocniczego. Charakter ten ujawnia się zwłaszcza tam, gdzie w badaniu wytworów psychofizycznych ze względu na ich psychiczną zawartość, zbliżamy się do ich źródła. Związek wytworów ducha z czynnościami uzasadnia stałe podkreślanie przez Twardowskiego związku humanistyki z psychologią i przydatności metod psychologicznych w badaniach humanistycznych. Pomocniczy charakter psychologii ujawnia się zdaniem Twardowskiego wówczas, gdy „socjolog, prawnik, polityk opiera się w swych badaniach na psychologii, gdyż nie może poniechać „psychologicznego” wyjaśnienia przed- miotów, ‚którymi się zajmuje”10. Z drugiej strony, uprzedmiotowione życie (psychiczne, jak wyraziłby to także Dilthey, „dostarcza psychologowi wprost danych do pośredniego poznania cudzego życia psychicznego” n. Teza o jednostronnym oparciu nauk humanistycznych na psychologii ustępuje u Twardowskiego wobec przekonania, iż „tysiączne nici łączą w jednym i drugim kierunku nauki humanistyczne i psychologię” 12. Zdanie to stanowi wyraźną, choć może przez Twardowskiego nieuświadamianą reminiscencję z pomysłów Diltheya, którego rolę w zakresie ugruntowania teorii humanistyki uznano za przełomową: mam na myśli jego podkreślanie związku zależności wzajemnych zachodzących między wszystkimi naukami humanistycznymi, dzięki którym tworzą one nie agregat, lecz splot.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.